Log in

I forgot my password

Like/Tweet/+1
Search
 
 

Display results as :
 


Rechercher Advanced Search

Latest topics
» مبارکه
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Aug 14, 2013 6:59 am by sepideh

» کیک شوکو هالیک
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Aug 03, 2013 11:34 am by sepideh

» دروغگو ها
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Aug 02, 2013 9:45 am by sepideh

» برنامه های رمضان 92
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyThu Aug 01, 2013 5:33 am by sepideh

»  هم سن و سال
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Jul 31, 2013 3:23 pm by sepideh

» جوک و اس ام اس جدید
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Jul 31, 2013 7:24 am by sepideh

» اگه گفتید من چه شکلی ام ؟!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Jul 30, 2013 6:45 pm by sepideh

» ببخشید
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Jul 30, 2013 6:05 pm by sepideh

» یادداشتای پاییزی ..!ا
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Jul 30, 2013 10:43 am by sepideh

» روزنوشت نیلوفر
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Jul 30, 2013 10:34 am by sepideh

» مشاعره
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Jul 29, 2013 4:45 pm by sepideh

» قانعم کن
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Jul 29, 2013 4:18 pm by sepideh

» خصوصیات سایت جدید.ifin.ir
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Jul 29, 2013 3:50 pm by sepideh

» فشار خون بالا
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Jul 29, 2013 3:47 pm by sepideh

» سراب
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Jul 29, 2013 3:45 pm by sepideh

» سلام و از نو
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Jul 29, 2013 3:43 pm by sepideh

» من چه دلتنگتم امروز
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyThu Oct 13, 2011 11:19 am by azadah

» مدیتیشن تراپی، مراقبه، مکاشفه، متافیزیک
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Aug 08, 2011 12:26 pm by godonly

» ترانه های گروه کر دختران
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Apr 08, 2011 4:00 am by samamirreza

» سایت شعرپارسی
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Mar 15, 2011 4:40 pm by sajad badri

» مرجع دانلود فارسی
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Mar 15, 2011 11:05 am by sajad badri

» 9 دی هراسی خواص !!!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Dec 27, 2010 6:55 am by amir215

» شب امتحان تو خوابگاه دخترا و پسرا چه خبره؟
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Dec 21, 2010 10:58 am by ashiss

» یالثارات الحسین (ع)
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Dec 18, 2010 8:20 am by amir215

» تریبون دادگاه مردمی سران فتنه فیلتر شد !!!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Dec 14, 2010 6:53 am by amir215

» دکترین های فراموش شده (8)
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Dec 10, 2010 12:37 pm by amir215

» دانلود HiDownload Platinum 7.971 نرم افزار مدیریت دانلود فایل
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Dec 03, 2010 11:44 am by xpxps

» مــهــم!!! قابل توجه اعضای جدید و قدیم ایران فروم
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Nov 20, 2010 5:53 pm by HrRo

» ما را هم به این زودی بکشید...!!!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Nov 09, 2010 8:01 am by amir215

» شلوار و شعار
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Nov 01, 2010 6:17 am by ilia

» حامد کمیلی، زمانی که هنوز معروف نشده بود!!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySun Oct 31, 2010 2:12 pm by AHMAD_NOMAD

»  باشم یا نباشم
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySun Oct 31, 2010 1:27 pm by FD6_d

» کاریکاتور هنرمندان و بازیگران مشهور ایرانی
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Oct 30, 2010 1:13 pm by FD6_d

» کوچ مقصدی برای پرستو ها !
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Oct 30, 2010 5:06 am by amir215

» دوستان داره دیر میشه کاری کنید؟
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Oct 27, 2010 2:31 pm by sezar

» شفيعي كدكني يادش گرامي باد
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Oct 27, 2010 2:20 pm by sezar

» گزارش تصویری: فیلم «هرچه خدا بخواهد»
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Oct 27, 2010 5:20 am by یاس سفید

» هل من ناصر(تقاضا از دوستان)
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 26, 2010 1:22 pm by AHMAD_NOMAD

» کلامی از شیخ بهائی:
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 26, 2010 1:16 pm by AHMAD_NOMAD

» هندوانه
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 26, 2010 3:31 am by یاس سفید

» بابا شاه: از خودم نقاشی کشیدی ام
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 25, 2010 1:21 pm by AHMAD_NOMAD

» کدوم انگشت خود را بیشتر دوست دارید؟
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 25, 2010 12:47 pm by AHMAD_NOMAD

» پاییز
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 25, 2010 12:42 pm by AHMAD_NOMAD

» دانستنی های مفید
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 25, 2010 4:45 am by یاس سفید

» گفت و گو
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySun Oct 24, 2010 6:28 am by FD6_d

» درست انتخاب کنید تا شاد باشید
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Oct 23, 2010 3:50 am by sezar

» شکاف جنسیتی در سال ۲۰۱۰۲۰۱۰
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 22, 2010 3:28 pm by sezar

» حلقه خورشید
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 22, 2010 2:44 pm by AHMAD_NOMAD

» ایران فروم در آستانه ی 2 سالگی متحول می شود
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyThu Oct 21, 2010 7:14 pm by HrRo

» مشکلات ایران فروم: سخنی دوستانه با آقای خداپرست و دوستان
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyThu Oct 21, 2010 1:59 pm by HrRo

» بیچاره موشه!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyThu Oct 21, 2010 5:54 am by sezar

» حیوانی عجیب، نتیجه جفت گیری زرافه و گورخر
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Oct 20, 2010 3:02 pm by سها

»  این عکس چیست؟
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Oct 20, 2010 2:58 pm by سها

» تصویر جالب: نحوه ایستادن یک هم وطن در بانک!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Oct 20, 2010 1:11 pm by FD6_d

» تصوير يك جلسه مهم در مجلس آمريكا!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Oct 20, 2010 1:11 pm by FD6_d

» فکر می کنید ایشون چکاره هستن؟(عکس)
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 2:43 pm by FD6_d

» نامه غضنفر به زنش
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 2:38 pm by FD6_d

» کلماتی که نمی خواهید در اتاق عمل بشنوید
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 2:30 pm by FD6_d

» دو راهب و دختر زیبا
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 2:29 pm by FD6_d

» برادر
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 2:28 pm by FD6_d

» میلاد امام مهر،امام رضا(ع)بر همگان مبارک-تقدیم به شما
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 2:18 pm by AHMAD_NOMAD

» توهین به مسئولان نظام در نمایشگاه دیجیتال
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 2:14 pm by AHMAD_NOMAD

» یه نگاه متفاوت به آدما
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 1:24 pm by AHMAD_NOMAD

» تولد دآش جواد
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 1:17 pm by AHMAD_NOMAD

» امین 7
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 19, 2010 9:18 am by beul

» مسیر امام رضا(ع) از مدینه تا خراسان
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 18, 2010 7:32 am by یاس سفید

» مرد گمشده در جزیره
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySun Oct 17, 2010 12:26 pm by javad57m

» هلن کلر زنی برای بودن
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySun Oct 17, 2010 7:06 am by یاس سفید

» برخیز ای موسی
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Oct 16, 2010 5:14 am by یاس سفید

» خواندن این متن تنها یک دقیقه از زمان شما را خواهد گرفت
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyThu Oct 14, 2010 3:51 am by یاس سفید

» خوابهای بی تعبیر شاهانه !!!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyWed Oct 13, 2010 4:39 am by amir215

» زندیگینامه رهی معیری
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 12, 2010 11:18 am by beul

» بیاد رهی معیری
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 12, 2010 11:13 am by beul

» دانلود آهنگ یاد من باش با صدای مجید اخشابی
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyTue Oct 12, 2010 6:15 am by Adeleh

» نخستین یار من
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 11, 2010 1:38 pm by AHMAD_NOMAD

» جایی شبیه رویا در ایران
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 11, 2010 1:24 pm by AHMAD_NOMAD

» مسقطی
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 11, 2010 5:24 am by یاس سفید

» رابطه دروغگویی و استفاده از صابون!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 11, 2010 4:16 am by یاس سفید

» وصیت نامه زیبای حسین پناهی
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyMon Oct 11, 2010 4:04 am by یاس سفید

» نمیخواین چیزی بگین!!ا
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySun Oct 10, 2010 5:06 am by rasoul_myself

» ايران شناسي ياستان شناسي معرفي يه سايت باحال
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySun Oct 10, 2010 5:06 am by rasoul_myself

» گزارش تصويري كنسرت شهرام ناظري در گرگان
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySun Oct 10, 2010 4:19 am by javad57m

» فعالیت جالب ماموران شهرداری!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Oct 09, 2010 5:46 pm by faezeh

» چطور رژ لب مناسبم را انتخاب کنم؟
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Oct 09, 2010 4:59 am by یاس سفید

» دخترای قدیم
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Oct 09, 2010 4:58 am by یاس سفید

» تصویر عجیب
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Oct 09, 2010 4:55 am by یاس سفید

» گل شیپوری
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptySat Oct 09, 2010 4:55 am by یاس سفید

» تفاوت GPS و GPRS
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 4:21 pm by AHMAD_NOMAD

» با استفاده از يک فشارسنج، ارتفاع يک آسمان خراش اندازه می گیرد
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 4:19 pm by FD6_d

» آموزش خود کشی
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 4:16 pm by FD6_d

» اسیر
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 4:13 pm by FD6_d

» رسوم در زمان قاجار
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 4:12 pm by FD6_d

» 101%
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 3:56 pm by AHMAD_NOMAD

» مرگ در ساعت 11
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 3:18 pm by AHMAD_NOMAD

» ملکه ای که میخواست نسل مردان را از روی زمین بردارد!
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 3:16 pm by AHMAD_NOMAD

» عتيقه‌فروش
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 3:10 pm by AHMAD_NOMAD

» مروري ‌بر جذاب‌ترين ‌برنامه‌ها و سريال‌هاي دهه 60
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 2:59 pm by AHMAD_NOMAD

» آرزو می کنم که د ر تنهایی تنهاییت تنها بمانی
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 2:51 pm by AHMAD_NOMAD

» رضا خندان بازیگر سریال «مختارنامه» درگذشت
پری در فرهنگ و ادبیات ایران EmptyFri Oct 08, 2010 1:57 pm by faezeh


پری در فرهنگ و ادبیات ایران

Go down

پری در فرهنگ و ادبیات ایران Empty پری در فرهنگ و ادبیات ایران

Post by یاس سفید on Tue Oct 05, 2010 5:25 am

پری قرن‏هاست که در ذهن و اندیشه ایرانیان زنده مانده است. از اوستا تا قصّه‏های عامیانه مادربزرگ‏ها، نام پری‏ بارها تکرار شده است. پری موجودی افسانه‏ای و بسیار زیبا و فریباست. در طیّ قرن‏ها، شخصیت او بارها دگرگون شده؛ گاه مظهر هر گونه پلیدی و بدخواهی است و گاه همچون فرشته، به گفته حافظ (متوفی: 792 ق.)، «از هر عیب بری است»؛ گاه همراه جادوان (= جادوگران) است و گاه با جن یکسان.

نام پری در اوستا به صورت «Pairika» و در زبان پهلوی ذکر شده است.
پریان در اوستا موجوداتی اهریمنی و نابکارند که از آنها در کنار «جادوان» یاد شده است. در کنار دریای «فراخکرت» به صورت ستارگان دنباله‏دار در میان زمین و آسمان می‏پرند و ستاره «تشتر» آنها را در هم می‏شکند. همچنان که «تشتر» در برابر «پری خشک‏سالی» نیز پایداری نموده و او را شکست داده است.
«موش‏پری» یکی از پریانی است که نامش در اوستا آمده است و دیگری پری «خناثئیتی» است که گرشاسپ، پهلوان مشهور، با او ارتباط داشت. پری در زند وندیداد «دیوزن» معرفی شده است.
در جایی از بندهش نیز به همین مفهوم به کار رفته و در جای دیگری از آن از جمله موجودات اهریمنی است که نامش در کنار نام «جادو» آمده است.
از اوستا تا قصّه‏های عامیانه مادربزرگ‏ها، نام پری‏ بارها تکرار شده است. پری موجودی افسانه‏ای و بسیار زیبا و فریباست. در طیّ قرن‏ها، شخصیت او بارها دگرگون شده؛ در گزیده‏های زادسپرم از «پری سگ‏ پیکر» که در بیشه‏ای جای دارد، یاد شده است و همچنین از «پری پیکران»‏ی که از دریا برآیند و پوشش مادی دارند و با جادوگری آفریدگان را تباه کنند.
در شاهنامه از پری در کنار «دیو» و نیز در کنار مرغ و جانوران درنده جزو فرمان بران و سپاهیان برخی از شاهان پیشدادی یاد شده است.

برخی از اسطوره شناسان ایرانی معتقدند که در روزگاران کهن، پیش از دین زرتشت، پری در اصل ایزد بانوی باروری و زایش بود که تولد فرزندان، برکت و فراوانی نعمت، جاری شدن آب‏ها و رویش گیاهان به نیروی او بستگی داشت.
پری به مردان عشق می‏ورزید و آتش عشق را در نهاد انسان‏ها بر می‏افروخت و در این کار مانند زنی جوان، بسیار زیبا و فریبنده تصور می‏شد. ظاهراً پری پیش از ظهور دین زرتشت ستایش می‏شد اما با دین‏آوری زرتشت و در پی آن دگرگونی‏های اجتماعی، در اعتقادات زرتشتیان به صورت موجودی زشت و اهریمنی درآمد.
با این حال، طرفه آن است که امروزه همچنان برخی از زرتشتیان برای گرفتن حاجت به «دخترشاه پریان» متوسل می‏شوند و سفره‏ای را به نام او همراه با آیینی خاصّ می‏گسترند.
نشان‏هایی از تصورات دیرین ایرانیان درباره ارتباط پری با کامکاری و باروری، با چهره‏ای ستودنی در ادب فارسی دوره اسلامی و فرهنگ عامه ایران باقی مانده است.

با وجود چهره اهریمنی پری در دین زردشتی، پری در ادب فارسی مظهر زیبایی است؛
چنان که شاعران معشوق خود را به پری مانند کرده‏اند. پری در کنار «حوری» و واژگانی مانند «ماه»، «گل» و «سرو»، که زیبایی و خوش‏اندامی را وصف می‏کند، در شعر غنایی فارسی بسیار به کار رفته است؛ و ترکیباتی نظیر پری پیکر، پری چهره، پری دیدار، پری‏رخسار، پری روی، پری‏زاد و پری‏زاده، همه زیبایی و دلربایی را وصف می‏کند.
در داستان‏های فارسی «دختر شاه‏پریان» آنچنان زیبا است که ازدواج با او به‏صورت آرزو در آمده است و در قصّه‏های عامیانه بارها از عشق‏ورزی و ازدواج قهرمانان داستان با پریان، خاصّه دختر شاه پریان، یاد شده است؛ همچنان‏که اسکندر، مطابق اسکندرنامه نسخه نفیسی، با پادشاه پریان به نام آراقیت و سپاهیانش با پریان دیگر، و حمزه در قصّه حمزه با اسمای پری ازدواج می‏کنند. بدین ترتیب، پری در قصّه‏های فارسی، بیش و کم، عیش و طرب و کام‏ورزی و عشق‏بازی را تداعی می‏کند و از آن است که در «اسکندرنامه‌ی کبیر» نام‏های سه دختر شاه پریان، ملک طیفور، عبارت است از: فرح‏افزار، روح افزا و عیش‏افزا.

گاه پریان خود عاشق قهرمانان داستان می‏شوند و اگر قهرمانان به وصال با آنها تن در ندهند، پریان آنان را می‏آزارند و یا گرفتار جادو می‏کنند. در سام‏نامه، منظومه‌ای منسوب به خواجوی کرمانی، شاعر سده هشتم، عالم افروز پری نیز عاشق سام است و می‏خواهد با او درآمیزد؛ اما سام که دل‏باخته پری‏دخت، دختر خاقان‏ چین، است، همواره از پیوند با این پری سر می‏پیچد و او نیز با افسون خود پری‏دخت را به دریای چین می‏اندازد. با عنایت به اینکه در اوستا «Sama» لقب گرشاسپ است، چنین به نظر می‏رسد که عالم افروز در سام نامه دگرگونه‏ای از همان پری خناثئیتی است که مطابق اوستا گرشاسب با او در آمیخت.
در داستان‏های فارسی «دختر شاه‏پریان» آنچنان زیبا است که ازدواج با او به‏صورت آرزو در آمده است و در قصّه‏های عامیانه بارها از عشق‏ورزی و ازدواج قهرمانان داستان با پریان، خاصّه دختر شاه پریان، یاد شده است؛
در هزار و یک شب پری «جنیه» نامیده شده است و در حکایت «نورالدین و شمس‏الدین» و حکایت «ملک شهرمان و قمرزمان» پریان باعث می‏شوند که دختر و پسری به یکدیگر عشق بورزند و با هم ازدواج کنند؛ چنان‏که بیژن در شاهنامه نیز در دفاع خود نزد افراسیاب، پری را باعث عشق خود و منیژه معرّفی می‏کند. این همه، ظاهراً، بازتابی از اعتقادات ایرانیان باستان درباره پری به عنوان الهه عشق و زایش است.

برخی از عوام ایران جایگاه پریان را که عبارت است از چشمه‏ سارها، چاه‏ها، پاکنه‏ها و پلکان آب انبارها، اصطلاحاً «فاضل» می‏نامند. شایان توجّه است که در بیشتر مکان‏های فاضل رطوبت هست؛ چنان‏که‏گویی پری به گونه‏ای با آب و رطوبت پیوند دارد. در اعتقادات ایرانیان باستان نیز جاری شدن آب‏ها و رویش گیاهان به گونه‏ای با پری در ارتباط بوده است.
در داستان‏های فارسی نیز جایگاه پریان یا در چاه است، یا در دریاست، و یا در نهر و چشمه به سر می‏برند و به آبتنی و شست‏وشوی مشغولند. در بخشی از داراب‏نامه ی طرسوسی با انسان‏های آبی روبه‏روییم و از جمله زنی آبی که بسیار زیباست و قهرمان داستان دل‏باخته اوست و با هم ازدواج می‏کنند.
شاید این زن آبی همان «پری‏ دریایی» باشد که ظاهراً اصل و نسب ایرانی ندارد و از اساطیر یونان و روم به فرهنگ ایرانی وارد شده است. به هر حال، در داستان‏های فارسی همیشه هم جایگاه پریان در آب نیست. گاه نیز در زیرزمین پنهان‏اند که البته در آنجا نیز رطوبت هست. در برخی از داستان‏ها هم جای آن‏ها در کوه قاف یا نزدیک به آن ذکر شده است.

مطابق با آنچه در زبان و ادب فارسی آمده است، پریان از دیدگان انسان‏ها پنهان‏اند، به سرعت در حرکت‏اند، بال و پر دارند، در هوا پرواز می‏کنند و پیش از آنکه به زمین فرود آیند، دود و ابر در آسمان پدیدار می‏گردد. چهره آنها مانند آدمی است اما اندام‏شان در داراب‏نامه ی طرسوسی به مرغ و پاهای‏شان در اسکندرنامه به چهار‏پایان شبیه است که در این صورت با سانتورها یا قنطورس‏ها (Centaurus) در اساطیر یونان و روم همانندند. برخی از پریان با آدمیان همزادند و چهره آنان همانند چهره انسان همزادشان است.

پریان جلد دارند و گاه برای آبتنی از جلد خود بیرون می‏آیند و اگر کسی جلد آنها را برباید، نمی‏توانند بگریزند. گاه نیز آنها در میوه‏هایی نظیر نارنج و انار پنهانند؛ و، به احتمال بسیار، در قصّه مشهور «نارنج و ترنج» (بن مایه 408) دختر نارنج و ترنج ‏پری است. پریان چون جادوی می‏دانند، به شکل‏های اسب، گاو، اژدها، شیر و چهارپایان دیگر در می‏آیند. گاه نیز به‏صورت مار، به ویژه مار سفید و مارمولک‏اند. در بسیاری از موارد هم به شکل پرندگان، خاصّه، کبوتر/ کفتر، ظاهر می‏شوند. در بسیاری از موارد نیز، به ویژه هنگامی که بخواهند قهرمانی را بفریبند و یا او را گرفتار بند عشق خود کنند، به شکل گورخری زیبا در می‏آیند و قهرمان را به دنبال خود می‏کشانند. (گفتنی است که در این گونه موارد، در قصّه‏های متاخّرتر «آهو» به جای «گورخر» ذکر شده است.) در شاهنامه بهرام چوبین را نیز گوری زیبا به دنبال خود می‏کشاند تا به کاخ زنی راه می‏یابد و میهمان او می‏گردد و هنگامی که از وی جدا می‏شود، منشی دیگر می‏یابد. اگر چه در شاهنامه زن یاد شده، به صراحت پری معرّفی نشده است؛ اما اسلوب داستان، مانند داستان‏های عشق پریان است و تو گویی بهرام پس از ملاقات با زن اسرارآمیز، «پری زده» شده است؛ چنان‏که در یکی از نسخه‏های کهن ترجمه تاریخ طبری، زن یاد شده، به صراحت «پری» دانسته شده که عاشق بهرام است و در مقابله بهرام و سپاهیانش با دشمنان‏شان، او با یارانش پیش سپاه بهرام می‏ایستند و دشمنان بهرام هزیمت می‏کنند. پایان سحر‏آمیز زندگی بهرام گور، پادشاه ساسانی، در هفت‏پیکر نیز قابل تامّل است که او گوری را دنبال می‏کند و از پی آن به غاری می‏رود و از دیدگان مردم پنهان می‌شود. شاید آن گور نیز در داستان بهرام، همان پری باشد.
اگر چه در شاهنامه زن یاد شده، به صراحت پری معرّفی نشده است؛ اما اسلوب داستان، مانند داستان‏های عشق پریان است و تو گویی بهرام پس از ملاقات با زن اسرارآمیز، «پری زده» شده است؛
در داستان‏های عامیانه فارسی پریان مذکّر نیز حضور دارند. پریان از اسرار همه چیز آگاهند و در جادوی چیره‏دست اند. با این حال، مطالب سمک عیار نشان می‏دهد که پریان همان جادوان (= جادوگران) نیستند چنان‏که در اوستا نیز این دو از هم تفکیک شده‏اند.

در قصّه‏های فارسی، پریان گاه با دیوها دوست‏اند و دیوها آنها را یاری می‏رسانند؛ و گاه نیز با هم دشمن و در ستیزند. در بسیاری از قصّه‏ها نیز دیوی عاشق پری است و او را به تمنّای وصال خود اسیر کرده است؛ اما پری از پیوستن با دیو سخت امتناع دارد.
در داستان‏های فارسی با دو گروه از پریان روبه روییم: گروهی که کافر و بدکردارند و آدمیان را می‏آزارند، زهر در چشمه‏ها می‏کنند، انسان‏ها را می‏ربایند و سر دل‏باختگان و خواستگاران خود را می‏برند، که ظاهراً در این‏گونه داستان‏ها صبغه‏ای از اعتقادات کهن زردشتی درباره پری نمودار است؛ و گروهی دیگر از پریان، که خداپرست و نیک‏رفتارند و با جادوی خود به قهرمانان داستان یاری می‏رسانند، یا آنان را راهنمایی می‏کنند که با برگ درختی سحرآمیز چگونه دردها را درمان، به‏ویژه چشمان نابینا را بینا کنند، در این گونه موارد ظاهراً صبغه قداست والهی پری پیش از ظهور زرتشت، حفظ شده است.

پریان کافر و بدکردار از نام خدا می‏گریزند و آدمیان را گرفتار طلسم و جادو می‏کنند. قهرمانان برای رهایی از طلسم پریان به راهنمایی عابدی خداپرست نیازمندند که در سمک عیار از او به عنوان «یزدان‏پرست» یاد شده است و کارهای او وظایف کاهنان را در جوامع باستانی تداعی می‏کند. گاه نیز خضر و الیاس قهرمانان را از طلسم رها می‏کنند. پریان دارای گنج‏اند و هنگامی که قهرمانان طلسم آنها را می‏شکنند، گنج و سرمایه پریان را به دست می‏آورند.

داستان‏های پریان بخشی از ادبیات بسیاری از مردم جهان را تشکیل می‏دهد که برخی از ویژگی‏های پریان در ادبیات همه آنان مشترک است، نظیر اینکه پریان با جادوی خود خصلت‏های نیک یا بد را به نوزادان می‏بخشند، اندیشه‏های دیگران را در می‏یابند و از آینده خبر می‏دهند، دارای کاخ‏ها و سفره‏های رنگین‏اند، اشیاء و اشخاص را با جادوی خود به صورت‏های گوناگون در می‏آورند و گنج و سرمایه سرشار دارند که به دیگران می‏بخشند. این ویژگی‏ها در قصّه‏های عامیانه فارسی هم بیش و کم دیده می‏شود.
پریان با جادوی خود خصلت‏های نیک یا بد را به نوزادان می‏بخشند، اندیشه‏های دیگران را در می‏یابند و از آینده خبر می‏دهند، ...
پری در ادب فارسی گاه به معنی «فرشته» و متضاد نام‏هایی مانند «دیو» و «اهرمن»، به معنی شیطان، به کار رفته است. در بسیاری از موارد هم با «جن» هم معنا است، چناکه در مرزبان‏نامه آمده است که معزّمان (= افسون‏گران و جن‏گیران) پری را در شیشه می‏کنند و در غزلیات مولانا نیز به این موضوع اشاره شده است؛ اما در مثنوی از اینکه دیو (= جن) را در شیشه می‏کنند، سخن رفته است. در برخی از ترجمه‏های کهن فارسی قرآن نیز واژه «جن» به «پری» ترجمه شده است و در شعر فارسی به اینکه پری‏ همانند جن با جنون و دیوانگی مرتبط است، اشاره شده است. ترکیباتی هم نظیر «پری‏افسای»، «پری‏بند»، «پری‏خوان»، «پری‏سای» و «پری گرفته» به معنی «جن‏گیر» است.

امروزه، برخی از عوام ایران پریان را «خوبان» و «از ما بهتران» نیز می‏گویند و معتقدند که زیر درختان و در کنار چشمه‏سارها و چاه‏ها نباید خوابید زیرا ممکن است که آدمی «پری‏زده» شود؛ و آزار پریان را، که گاه منجر به جنون شخصی پری‏زده می‏شود، اصطلاحاً «ظفر» می‏گویند. برای درمان پری‏زده، به راهنمایی غیب‏گو یا پری‏خوان، در مکان «فاضل»، نظیر سایه درخت و کنار چشمه‏سار، زیرزمین و آب‏انبار، سفره‏ای که پارچه سبز یا سفید، آرد، نمک، شمع و آیینه از لوازم آن بود می‏گستردند و به خواندن اوراد می‏پرداختند. این رسم که «سفره سبزی کردن» نام دارد، اکنون تقریباً منسوخ شده است.
در اعتقادات ایرانیان کهن دو تصوّر درباره پری وجود داشت: یکی تصوّر منفی، که بر طبق اعتقادات زردشتی پری را پلید و اهریمنی می‏دانست؛ و دیگری تصوّری که پری را الهه عشق و باروری می‏دانست و صبغه قداست به پری می‏داد. پس از ورود اسلام به ایران نیز این دو ذهنیّت درباره پری دوام یافت. همچنین، ویژگی‏های پری زردشتی با اعتقادات درباره جنیان بدجنس و شیاطین در آمیخت و، از سویی دیگر نیز، پری که زمانی ایزدبانو بود، مترادف با فرشته و حوری پنداشته شد. اما مهم این است که در طی قرن‏ها پری همچنان در اندیشه و باورهای ایرانیان باقی مانده است.

یاس سفید
یاس سفید
کاربر حرفه‌ای
کاربر حرفه‌ای

Female Posts : 971
Location : تهران
Reputation : 45
Points : 9887
Join date : 2009-01-06

http://www.gole-naz.blogfa.com

Back to top Go down

پری در فرهنگ و ادبیات ایران Empty Re: پری در فرهنگ و ادبیات ایران

Post by FD6_d on Fri Oct 08, 2010 10:10 am

اوووووووووف چه طولانی بود
FD6_d
FD6_d
کاربر نیمه‌فعّال
کاربر نیمه‌فعّال

Male Posts : 70
Location : ایران فارس شیراز
Job/hobbies : زبان
About : خوبه
Reputation : 0
Points : 7163
Join date : 2010-03-15

Back to top Go down

Back to top


 
Permissions in this forum:
You cannot reply to topics in this forum